Nga Qamil Gjyrezi

Një ftesë e ruajtur e një koncerti në Shkodër në vitin 2004 më solli në mendje një aktivitet të organizuar në hollin e Teatrit “Migjeni”, me muzikantë që studionin në akademitë italiane.

Gjatë gjithë karrierës sime pedagogjike dhe organizative artistike, jam udhëhequr nga parimi për të mbështetur dhe promovuar artistët e rinj që, pas viteve ’90, kanë studiuar në akademitë europiane. Ka shumë këngëtarë dhe instrumentistë nga vende të ndryshme të Europës, madje me nivel të lartë artistik. Personalisht nuk jam kundër promovimit të tyre, pasi në një aktivitet artistik rëndësi ka mesazhi artistik dhe cilësia që i ofrohet spektatorit shkodran apo turistëve të shumtë që vizitojnë Shkodrën.

Megjithatë, sot kemi shumë muzikantë të rinj, këngëtarë dhe instrumentistë që kanë përfunduar studimet në shkollën artistike “Prenk Jakova” dhe vazhdojnë formimin e tyre në akademitë europiane apo në Universitetin e Arteve në Tiranë. Edhe këta artistë meritojnë të promovohen në skenat dhe auditoret artistike të Shkodrës.

Koncerti i tenorit Ramë Lahaj, nën dirigjimin e Elda Laros dhe me tingujt e Orkestrës Simfonike të Shkodrës, së bashku me sopranon Nino Machaidze dhe basin Dario Russo në Shirokë, më nxiti të shkruaj edhe një herë për dirigjenten Elda Laro, e cila hapat e parë artistikë i ka hedhur në Shkodër.

Instrumenti i pianos të jep mundësinë dhe formimin muzikor për të qenë edhe dirigjent i suksesshëm. Në vitin 2004, Elda interpretoi edhe në violinë. Më kujtohet se gjatë studimeve të saj në Venecia, në vitin 2008, ajo ishte tashmë një pianiste e njohur në auditoret elitare italiane.

Semiotika e interpretimit muzikor te Elda Laro

Figura artistike e Elda Laros përfaqëson shenjën e muzikantes shumëdimensionale, ku pianoja, violina dhe dirigjimi bashkohen në një sistem të vetëm komunikimi artistik.

Në planin semiotik, dirigjentja nuk është vetëm udhëheqëse e tingujve, por edhe ndërmjetësuese e kuptimeve mes partiturës dhe publikut. Pianoja në interpretimin e saj simbolizon racionalitetin dhe strukturën muzikore, ndërsa violina shfaq dimensionin emocional dhe lirik të komunikimit artistik. Bashkimi i këtyre dy instrumenteve krijon një ekuilibër mes mendimit dhe ndjenjës, mes “Logosit” dhe “Pathosit”.

Si dirigjente, Elda Laro shfaq shenjën e koordinimit dhe harmonisë kolektive. Gjesti dirigjues bëhet një “kod vizual” që transformon notën e shkruar në tingull të gjallë. Në këtë kuptim, ajo vepron si një “përkthyese” e mesazhit muzikor.

Koncerti i vitit 2004 në hollin e Teatrit “Migjeni”

Koncerti i organizuar në hollin e Teatrit “Migjeni” në vitin 2004 mund të lexohet semiotikisht si një hapësirë dialogu kulturor, ku artistja dhe publiku ndanë të njëjtin “kod estetik”.

Muzika u shndërrua në shenjë të komunikimit shpirtëror, ndërsa prania e saj skenike përforcoi mesazhin e përkushtimit ndaj artit dhe edukimit muzikor. Në aspektin semiotik, Elda Laro përfaqëson shenjën e harmonisë mes interpretimit, drejtimit artistik dhe edukimit muzikor, duke e kthyer muzikën në një gjuhë universale të komunikimit kulturor.

Elda Laro, simbol i artit bashkëkohor

Figura e Elda Laros mund të interpretohet si simbol i artistes bashkëkohore që ndërthur traditën akademike me vizionin e së ardhmes. Formimi i saj si pianiste, violiniste dhe dirigjente krijon një identitet artistik të plotë, ku njohja e thellë e gjuhës muzikore shndërrohet në aftësi për të udhëhequr dhe frymëzuar.

Në aspektin semiotik, Elda Laro përfaqëson shenjën e vazhdimësisë kulturore. Ajo lidh brezat e muzikantëve, duke transmetuar jo vetëm teknikën, por edhe vlerat estetike dhe humane të artit muzikor. Veprimtaria e saj artistike dëshmon se muzika nuk është thjesht performancë, por një formë komunikimi dhe edukimi shoqëror.

Sa i përket së ardhmes artistike, figura e saj mbart potencialin për t’u konsoliduar edhe më tej si një pikë referimi në jetën muzikore shqiptare. Përvoja në interpretim dhe dirigjim e vendos në pozicionin e artistes që mund të ndikojë në formimin e talenteve të reja dhe në zhvillimin e projekteve muzikore me vlerë kombëtare dhe ndërkombëtare.

Elda Laro mishëron shenjën e “urës” mes traditës dhe modernitetit, mes interpretimit individual dhe krijimit kolektiv, duke mbetur një figurë që simbolizon vazhdimësinë, kulturën dhe zhvillimin artistik.

Duke i uruar suksese në koncertin me tenorin Ramë Lahaj dhe artistët e tjerë pjesëmarrës, kujtoj edhe misionin e saj për promovimin e talenteve të reja, me shpresën që në të ardhmen publiku shkodran të ketë mundësinë të njohë më shumë instrumentistë të talentuar të shkollës artistike “Prenk Jakova”, studentë të Universitetit të Arteve në Tiranë dhe muzikantë shkodranë që studiojnë në akademitë europiane.