Zef Jubani (1818–1880), i lindur në Shkodër, mbetet një prej personaliteteve më të rëndësishme të mendimit kombëtar shqiptar të shekullit XIX. Me një veprimtari të gjerë si nëpunës, ekonomist, folklorist dhe shkrimtar, ai dha një kontribut të vyer në formësimin e identitetit kulturor dhe gjuhësor shqiptar.

Në vitin 1862, Jubani u përfshi aktivisht në organizimin e lëvizjes antiosmane në Mirditë, duke treguar angazhimin e tij të drejtpërdrejtë në çështjen kombëtare. Emri i tij lidhet ngushtë me përpjekjet për mbledhjen dhe botimin e këngëve folklorike shqiptare, veçanërisht në dialektin geg, si dhe me idenë për krijimin e një alfabeti të përbashkët të gjuhës shqipe.

Një moment i veçantë i krijimtarisë së tij është poezia kushtuar Elena Gjikës (Dora d’Istria) në vitin 1868, ku Jubani vlerëson rolin e saj në ndriçimin kulturor të Shqipërisë dhe mbështetjen ndaj shqiptarëve dhe arbëreshëve. Vepra u nënshkrua me pseudonimin Sepi Ndokë Illija-Jubani, sipas traditës së kohës.

Falë prejardhjes familjare, Jubani kaloi vitet e rinisë në Maltë, ku kreu studimet e tij, për t’u rikthyer më pas në Shkodër. Nga viti 1848 ai punoi si sekretar pranë konsullatës franceze, ndërsa disa vite më vonë shërbeu edhe si asistent i zëvendëskonsullit britanik. Jeta e tij u nda mes disa qyteteve të rëndësishme të kohës si Trieste, Venecia dhe territoret e Malit të Zi të sotëm, duke e vendosur atë në qendër të zhvillimeve kulturore dhe politike të rajonit.

Zef Jubani mbetet një figurë kyçe e trashëgimisë kulturore shqiptare, simbol i përpjekjeve për gjuhë, identitet dhe vetëdije kombëtare.