Rrënjët e kinemasë në Shkodër datojnë që nga fillimi i shekullit të XX, kur qyteti nisi të përqafojë magjinë e ekranit të madh. Me kalimin e viteve, kinematë u kthyen në qendra të rëndësishme kulturore, ku nuk shfaqeshin vetëm filma, por edhe shfaqje teatrore, koncerte dhe aktivitete artistike.

Kinema “Lovcen” – e para e qytetit

Gjatë pushtimit austro-hungarez, më 1916 nisi punën kinema “Lovcen”. Ajo u përdor për trupa ushtarake, duke shërbyer më shumë si një kinema fushore. Megjithatë, ajo shënon fillimin e historisë së kinemasë në Shkodër.

Kinema “Shkodra” – traditë dhe zjarr

Në vitet 1920-1930, u ndërtua “Kinema Shkodra”, e cila funksionoi për shumë vite para se të digjej më 1932. U rindërtua sërish dhe qëndroi në funksion deri në vitin 1970. Fillimisht pajisjet manovroheshin me dorë, ndërsa më vonë u elektrifikuan me një gjenerator të posaçëm.

Kinema “Rozafat” – krenaria e qytetit

Në vitin 1931, Ndoc Prennushi dhe Ton e Luigj Dajçi hapën “Kinema Rozafat” pranë Kafes së Madhe. Me një kapacitet prej 400 vendesh, kjo ishte një nga kinematë më luksoze të kohës. Arkitektura e saj, e projektuar nga Kolë Idromeno, përfshinte plate, galeri dhe lozhe, duke e bërë një hapësirë të denjë për ngjarje madhore kulturore.

Një nga evenimentet më të rëndësishme që u zhvilluan aty ishte koncerti i këngëtares së njohur Tefta Tashko Koço në vitin 1938, së bashku me pianistët Tonin Guraziu dhe Lola Gjoka. Fatkeqësisht, në vitin 1954, kjo kinema u dogj aksidentalisht dhe nuk u rindërtua më.

Kinema të tjera të rëndësishme

• Kinema “Kastrioti”, e ndërtuar më 1934 nga familja Çoba, fillimisht kishte 500 vende, e më vonë u zgjerua në 1300 vende. Ajo vijoi të përdorej edhe pas Luftës së Dytë Botërore, përfshirë periudhën e shtetëzimit dhe pas viteve ’90 iu kthye pronarëve.

• Kinema “Gloria”, e hapur në vitin 1935 nga Luigj Mjeda, kishte pajisje të firmës gjermane “Bauer” dhe 200 vende. Ndodhej në vendin ku sot është “Hotel Rozafa”, por edhe ajo u dogj më 1940.

Trashëgimi që jeton në kujtime

Shumica e këtyre kinemave sot nuk ekzistojnë më fizikisht, por historia e tyre mbetet e gjallë në kujtesën e qytetit. Ato ishin më shumë se thjesht kinema – ishin skena të jetës kulturore shkodrane dhe pjesë e identitetit të saj.